zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Zasady ogólne i transport krajowy (cz. 1)

Tomasz Olejarz
pracownik organów skarbowych

Artykuł zaczyna cykl zagadnień dotyczących opodatkowania usług transportowych w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Część pierwsza obejmuje ogólne zasady opodatkowania transportu oraz kwestię krajowego transportu towarów i osób. W kolejnych opracowaniach zostanie przedstawiona problematyka wewnątrzwspólnotowych usług transportu towarów, międzynarodowego transportu towarów, transportu pasażerskiego, realizowanego pomiędzy Polską a innymi krajami, a także usług pośrednictwa i spedycji, związanych z wewnątrzwspólnotowym i międzynarodowym transportem towarów.

Przedstawienie reguł opodatkowania usług transportowych wymaga przede wszystkim zdefiniowania miejsca ich świadczenia w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawy o VAT). Zgodnie z zasadą ogólną, wyrażoną w art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, w przypadku usług transportu miejscem ich świadczenia jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości.

Przepis ten nie dotyczy wewnątrzwspólnotowych usług transportu towarów, o których mowa w art. 28 ustawy. Postanowienia art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy odnoszą się tym samym zasadniczo do usług transportowych realizowanych na terenie jednego kraju, międzynarodowego transportu towarów oraz transportu pasażerskiego.

Odrębne zasady obejmują natomiast tzw. wewnątrzwspólnotowe usługi transportu towarów, tj. usługi transportu, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych państw członkowskich, ewentualnie na terytorium jednego państwa członkowskiego, jeżeli usługa jest bezpośrednio związana z wewnątrzwspólnotową usługą transportu towarów.

Obowiązek podatkowy w VAT przy usługach transportowych powstaje w sposób szczególny, określony w art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) ustawy o tym podatku. W myśl wskazanego przepisu, w przypadku usług transportu osób i ładunków kolejami, taborem samochodowym, statkami pełnomorskimi, środkami transportu żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej, promami, samolotami i śmigłowcami, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wykonania usługi.

Przykład
Jan Nowak, będący zarejestrowanym i czynnym podatnikiem VAT, przyjął zlecenie drogowego transportu towarów na trasie Katowice - Warszawa. Usługę wykonano 20 stycznia 2007 r.

W tym samym dniu podatnik wystawił fakturę VAT. Należność za usługę Jan Nowak otrzymał jednak dopiero 5 marca 2007 r. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy związany z VAT powstanie w 30 dniu, licząc od dnia wykonania usługi, tj. 19 lutego 2007 r.

Podatnik będzie zatem miał obowiązek wykazania wartości wynikających z wystawionej faktury VAT w deklaracji VAT-7 za luty 2007 r. (ewentualnie w deklaracji VAT-7K za I kwartał 2007 r.).

Otrzymanie części zapłaty za usługę transportową, w myśl art. 19 ust. 15 ustawy, powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części. Oznacza to, że przy zapłacie realizowanej w ratach każda otrzymana należność skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego.

Zasada ta obowiązuje oczywiście nie dłużej niż do 30 dnia, licząc od dnia wykonania usługi. Z chwilą upływu wskazanego terminu, bez względu na to, czy usługodawca otrzymał całość zapłaty, obowiązek podatkowy powinien być już bezwzględnie rozpoznany.

Przykład
Spółka jawna TRANS-POL, będąca zarejestrowanym i czynnym podatnikiem VAT, otrzymała zlecenie drogowego transportu towarów na trasie Tarnów - Szczecin. Usługę wykonano 9 i10 lutego 2007 r. Fakturę VAT spółka wystawiła 15 lutego 2007 r. Wartość usługi transportowej wyniosła 6000 zł. Zapłatę otrzymano w dwóch ratach: 2000 zł 23 lutego 2007 r. oraz 4000 zł 23 marca 2007 r. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy w VAT w stosunku do kwoty 2000 zł powstanie 23 lutego 2007 r. Natomiast w przypadku pozostałej sumy (4000 zł) w 30 dniu, licząc od dnia wykonania usługi, tj. 12 marca 2007 r.

Podatnicy realizujący usługi transportowe powinni wystawiać faktury VAT według reguł wskazanych w § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Oznacza to, że fakturę VAT należy wystawić nie później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego, lecz jednocześnie nie wcześniej niż 30 dnia przed powstaniem obowiązku podatkowego. W przypadku usług transportowych termin wystawienia faktury VAT nie decyduje o momencie powstania obowiązku podatkowego.

Przykład
Andrzej Kowalski, będący zarejestrowanym i czynnym podatnikiem VAT, 29 stycznia 2007 r. wykonał usługę drogowego transportu towarów na trasie Gdańsk - Kielce. Zapłatę za usługę podatnik otrzymał 28 marca 2007 r. W takiej sytuacji obowiązek związany z VAT powstanie w 30 dniu, licząc od dnia wykonania usługi, tj. 28 lutego 2007 r. Faktura VAT powinna być tym samym wystawiona najpóźniej 28 lutego 2007 r., jednak nie wcześniej niż 29 stycznia 2007 r.
Moment wystawienia faktury nie będzie miał jednak wpływu na rozpoznanie obowiązku podatkowego. Jeżeli nawet podatnik wystawi fakturę w styczniu 2007 r., obowiązek podatkowy powstanie dopiero w lutym 2007 r.

Warto zaznaczyć, że analogiczne zasady ustalania momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz wystawiania faktur VAT dotyczą usług spedycyjnych i przeładunkowych, o których mowa w art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. b) ustawy.

WAŻNE
W praktyce dość często się zdarza, że podmioty świadczące usługi transportowe rozpoznają obowiązek podatkowy przedwcześnie. Obowiązek ten wykazywany jest wówczas z reguły w momencie wystawienia faktury VAT. Działanie takie jest związane z upraszczaniem rozliczeń i unikaniem wymogu kontrolowania upływu 30 dni od dnia wykonania usługi. Wcześniejsze wykazanie obowiązku podatkowego nie jest jednak prawidłowe. W większości przypadków nie będzie miało to wprawdzie większego znaczenia.

Organy podatkowe nie mogą bowiem stosować wówczas sankcji, o których mowa w art. 109 ustawy. Wyklucza to jednoznacznie art. 109 ust. 7 pkt 2, zgodnie z którym przepisów sankcyjnych nie stosuje się w zakresie ustalania dodatkowego zobowiązania, gdy zaniżenie zobowiązania podatkowego lub zawyżenie kwoty różnicy podatku lub kwoty zwrotu podatku naliczonego wiąże się z nieujęciem podatku należnego w rozliczeniu za dany okres z tytułu dostawy lub świadczenia usługi, od której podatek należny został ujęty w poprzednich okresach rozliczeniowych.

W określonych sytuacjach wcześniejsze rozpoznanie obowiązku podatkowego może mieć natomiast wpływ na termin zwrotu różnicy VAT na rachunek bankowy podatnika. Przyjmijmy, że podmiot świadczący usługę transportową, opodatkowaną według stawki 7 proc., przedwcześnie wykazał obowiązek podatkowy, a następnie, w związku ze stosowaniem stawek obniżonych, zażądał zwrotu różnicy VAT w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia.

Organ podatkowy najprawdopodobniej zakwestionuje takie rozliczenie, stwierdzając zawyżenie kwoty do zwrotu, wykazanej w terminie 60-dniowym. W przypadku świadczenia usług krajowego transportu towarów zastosowanie znajduje podstawowa stawka VAT, o której mowa w art. 41 ust. 1 ustawy, tj. stawka 22 proc. Natomiast usługi transportu pasażerskiego, wymienione w poz. 141-146 oraz 148-149 załącznika nr 3 do ustawy o VAT, tj.:
  • usługi w zakresie kolejowych przewozów pasażerskich międzymiastowych (PKWiU 60.10.1),
  • usługi pasażerskiego transportu rozkładowego lądowego pozostałe (PKWiU 60.21),
  • usługi taksówkowe oraz wynajmowania samochodów osobowych z kierowcą (PKWiU 60.22),
  • usługi pasażerskiego transportu lądowego pozostałe (PKWiU 60.23),
  • usługi morskiego i przybrzeżnego transportu pasażerskiego (PKWiU 61.10.1),
  • usługi wodnego śródlądowego transportu pasażerskiego (PKWiU 61.20.1),
  • przewozy lotnicze rozkładowe pasażerskie (PKWiU 62.10.1),
  • przewozy lotnicze pozarozkładowe pasażerskie (PKWiU 62.20.1)
na mocy art. 41 ust. 2 ustawy korzystają z 7-proc. stawki preferencyjnej.

Podstawa prawna
  •  art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) i b) i ust. 15, art. 27 ust. 2 pkt 2, art. 28 oraz art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.)
  •  § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 95, poz. 798 ze zm.)

WAŻNE
Ministerstwo Finansów informuje Status prawnopodatkowy oddziału podmiotu zagranicznego

W związku ze zgłaszanymi przez organy podatkowe problemami dotyczącymi stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług odnośnie do statusu prawnopodatkowego oddziału podmiotu zagranicznego oraz mając na uwadze wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 23 marca 2006 r. w sprawie C-210/04, Minister Finansów zajął stanowisko na podstawie art. 14 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Stwierdził, że zgodnie z art. 15 ustawy o VAT podatnikami tego podatku są wszystkie osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, które wykonują na terytorium Polski czynności podlegające opodatkowaniu VAT. W przypadku gdy przedsiębiorca zagraniczny wykonuje na terytorium Polski czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to w zakresie, w jakim te czynności wykonywane są na terytorium Polski (miejsce ich świadczenia jest na terytorium Polski) - staje się on podatnikiem VAT w Polsce. J

eżeli zatem przedsiębiorca zagraniczny, np. spółka, utworzy oddział zgodnie z przepisami ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173, poz. 1807 ze zm.), za którego pośrednictwem będzie prowadzona na terytorium Polski działalność spółki, to będzie on w takim zakresie podatnikiem podatku od towarów i usług. Utworzenie na terytorium Polski przez przedsiębiorcę zagranicznego następnego oddziału lub rozpoczęcie wykonywania czynności bez pośrednictwa oddziału nie powoduje powstania na terytorium Polski nowego podatnika VAT. Zmienia się jedynie zakres wykonywanych czynności i struktura organizacyjna tego podatnika.

Nie ma więc podstaw do odrębnej rejestracji dla podatku od towarów i usług. Sytuacja taka powoduje jedynie konieczność aktualizacji zgłoszeń identyfikacyjnych (NIP) i rejestracyjnych (VAT-R), w oparciu o nadany wcześniej numer identyfikacji podatkowej. Analogiczna sytuacja wystąpi wtedy, gdy przedsiębiorca zagraniczny nieposiadający na terytorium Polski siedziby, miejsca zamieszkania oraz stałego miejsca prowadzenia działalności został zarejestrowany jako podatnik VAT, a następnie utworzył oddział (oddziały), za którego (których) pośrednictwem będzie prowadził na terytorium Polski działalność spółki.

Właściwość miejscową organu podatkowego dla podatników nieposiadających na terytorium Polski siedziby, stałego miejsca zamieszkania ani stałego miejsca prowadzenia działalności ustala się zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług. Jeżeli zaś podatnik zagraniczny utworzył na terytorium Polski oddział (oddziały) lub posiada inne stałe miejsce prowadzenia działalności, właściwość miejscową dla takiego podatnika ustala się na ogólnych zasadach zgodnie z art. 3 ust. 1-2 ustawy o VAT
(pismo z 28 marca br. nr PT5-033-4/2006/IN/665).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
VAT i Akcyza
WYBRANY NUMER: 9-10/2007
DATA WYDANIA: 0000-00-00

Pytania czytelników

Czy korekta po dokonaniu aportu jest konieczna?
Żona rolnika ryczałtowego podatnikiem VAT
Procedura uproszczona w wewnątrz- wspólnotowych transakcjach trójstronnych
Jaka stawka VAT na usługę w domu opieki społecznej
Jednorazowa sprzedaż a obowiązek instalacji kasy fiskalnej
Darowizna a VAT

Ekspert wyjaśnia

Użytkowanie a VAT
Kolejna kasa
Dwóch nabywców
Interpretacje Ministra Finansów w sprawie VAT
Księgowanie przychodów u vatowca

Komentarze

Eksport pośredni - obowiązki dokumentacyjne
Posiłki profilaktyczne a VAT
Praktyczne aspekty prowadzenia składów podatkowych
Kupiłeś samochód na terytorium Wspólnoty - zażądaj zwrotu nadpłaconej akcyzy

Poseł pyta - minister odpowiada

Nie będzie nowego podatku od samochodów
Wyższy limit dla taksówkarzy nie jest potrzebny

Cykl - Opodatkowanie usług

Użyczenia
Zasady ogólne i transport krajowy (cz. 1)

Aktualności

Akcyza na węgiel i koks dopiero od 2012 roku
Czy będą preferencyjne stawki VAT na książki?
Urzędy nie powinny naliczać podatku
Gigantyczne oszustwa dotyczące VAT w Unii Europejskiej

Egzamin na doradcę podatkowego

VAT - (25 i 26)

Cykl - Leksykon

Miejsce świadczenia usług - art. 27 ustawy o VAT (cz. 3)

Cykl - Kompendium

VATOTEKA miesiąca (2)
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Polski Jubiler