zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Usługi o charakterze ciągłym

Elżbieta Rogala
ekspert w dziedzinie VAT,
doświadczony wykładowca,
autorka książek o tematyce podatkowej

Pojęcie "sprzedaży o charakterze ciągłym", choć występuje w przepisach o VAT, nie jest w nich zdefiniowane. Podobnie jest z pojęciem blisko z nim związanym, a mianowicie z "częściowym wykonaniem usługi". Nasuwają się zatem pytania, jak rozpoznać takie usługi, jak ustalić moment obowiązku podatkowego i termin odliczenia VAT. Sformułowanie "sprzedaż o charakterze ciągłym" pojawia się w § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie faktur. Z kolei kategoria usług wykonywanych częściowo występuje w art. 19 ust. 5 ustawy o VAT. W opracowaniu zajmiemy się jedną z kategorii sprzedaży o charakterze ciągłym, a mianowicie usługami ciągłymi, nazywanymi także usługami o charakterze ciągłym.

WAŻNE
Słownikowe znaczenie słowa "ciągłość" to "łączność, nieprzerywający się związek jakichś faktów, brak luk, przerw w czasie albo w przestrzeni. Ciągły to dziejący się, odbywający się, trwający stale, nieustannie, bezustanny, ustawiczny, stale się powtarzający, stały".

Nie tylko zatem nieustanność jakiegoś procesu, ale także jego powtarzalność uznać należy za ciągłość. Również w sytuacji, gdy np. na podstawie zawartej umowy systematycznie lub w miarę potrzeb (ale z dużą częstotliwością) świadczone są usługi, a ich rozliczenie następuje np. raz w miesiącu, raz w kwartale lub raz w roku, uznać można, iż są to usługi o charakterze ciągłym. Zatem przez sprzedaż o charakterze ciągłym należy rozumieć nie tylko ciągłą sprzedaż towarów, ale także świadczenie usług w jednolity sposób przez dłuższy czas.

Ciągłość sprzedaży należy także rozumieć zgodnie z zasadami prawa cywilnego, odnosząc ją do pojęcia "zobowiązania o charakterze ciągłym". Zobowiązanie takie (np. dostawa, najem, dzierżawa, itd.) wytwarza stosunek prawny, którego charakter jest trwały, i mogą z niego wypływać obowiązki ciągłe bądź okresowe. Sprzedaż o charakterze ciągłym obejmować więc będzie świadczenie polegające na stałym i powtarzalnym (trwałym) zachowaniu strony zobowiązanej do świadczenia, wynikające z zobowiązania o charakterze ciągłym.

WAŻNE
Usługi ciągłe to usługi o charakterze ciągłym obejmujące czynności polegające na stałym i powtarzalnym (trwałym) zachowaniu strony zobowiązanej do ich świadczenia. Wynikają one z zobowiązania o charakterze ciągłym, które wytwarza trwały stosunek prawny i z którego wypływają obowiązki ciągłe bądź okresowe.

Istotą usług o charakterze ciągłym jest stałe i powtarzalne zachowanie się osoby zobowiązanej do ich świadczenia zgodnie z treścią umowy i w okresie, na jaki została ona zawarta. Cechuje je brak możliwości precyzyjnego wyodrębnienia etapów, w jakich są realizowane, tzn. nie sposób dokładnie określić, kiedy część takiej usługi zostaje wykonana.

Fakturowanie usług ciągłych

Zasadniczo fakturę podatnik ma obowiązek wystawić nie później niż siódmego dnia od dnia wykonania usługi lub z datą powstania obowiązku podatkowego od ich świadczenia (dotyczy tylko szczególnych przypadków - patrz siedem kategorii tych usług wskazanych dalej). Jeśli jednak danych usług dotyczy szczególny moment powstania obowiązku podatkowego, to VAT należny z tej faktury dopiero wtedy trzeba rozliczyć, niezależnie od tego, kiedy faktura została wystawiona. Jest jeszcze jeden termin wystawiania faktur.

Dotyczy on przypadku, gdy podatnik świadczy usługi ciągłe innego rodzaju niż te, do których ma zastosowanie termin szczególnego obowiązku podatkowego (czyli inne niż siedem kategorii tych usług wskazanych dalej), i mając takie prawo, określi w fakturze wyłącznie miesiąc i rok dokonania sprzedaży. Wówczas fakturę taką podatnik może wystawić nie później niż siódmego dnia od zakończenia miesiąca, w którym wykonał te usługi o charakterze ciągłym.

WAŻNE
Podatnicy, którzy prowadzą sprzedaż o charakterze ciągłym, mają możliwość określania na fakturze wyłącznie roku i miesiąca (miesięcy) sprzedaży. Faktura taka powinna być wystawiona nie później niż siódmego dnia od zakończenia miesiąca (miesięcy), w którym dokonano sprzedaży o charakterze ciągłym.

O zawartości faktury (czyli o tym, czego ona dotyczy) decyduje wyłącznie jej wystawca. Jeśli jego intencją jest, aby faktura dotyczyła usług ciągłych wykonanych w ciągu danego miesiąca lub dwóch miesięcy, lub kwartału, lub półrocza, czy wreszcie na przestrzeni roku, wystarczy, aby taki opis terminu wykonania usług znalazł się na dokumentującej te usługi fakturze.

WAŻNE
Faktury zbiorcze za okresy miesięczne, dwumiesięczne, kwartalne, półroczne czy roczne, wynikające z zawartych umów, mogą być wystawiane w przypadku świadczenia takich usług ciągłych, jak:
  • bezgotówkowy przewóz - członkowie stowarzyszenia (korporacji taksówkowej) są zobligowani do stałej gotowości i każdorazowej akceptacji voucherów wystawionych przez korporację,
  • wywóz nieczystości i odpadów komunalnych (usługi świadczone są w systemie ciągłym, a ich częstotliwość w miesiącu zależy od zawartej umowy); w tym przypadku mogą być za świadczone usługi wystawiane faktury VAT z ustalonymi terminami płatności w poszczególnych miesiącach, a nie za każdy wywóz odpadów oddzielnie,
  • w zakresie dostawy wody, dla których okresem rozliczeniowym jest miesiąc kalendarzowy lub kwartał ze wskazanym terminem płatności,
  • w zakresie abonamentu na telefon, utrzymania domeny internetowej, serwisu internetowego, abonamentu miesięcznego strony internetowej, e-mail, łącza stałego itp.; faktura na opłaty abonamentowe za świadczone ww. usługi telekomunikacyjne może być wystawiona w ostatnim dniu miesiąca lub po zakończeniu miesiąca z określonym terminem płatności np. 14-dniowym, przypadającym do zapłaty w następnym miesiącu,
  • wdrożenie i serwisowanie urządzeń i programów komputerowych; faktura za świadczone ww. usługi może zostać wystawiona w pierwszym miesiącu roku za cały rok kalendarzowy z góry.

Podatnik wystawił na koniec kwartału 2007 r. fakturę dokumentującą sprzedaż w tym okresie usług ciągłych. W rubryce data sprzedaży może wpisać według wyboru (czyli dowolnie): I, II, III 2007 r. lub 01.01. - 31.03.2007 r., lub pierwszy kwartał 2007 r., lub styczeń, luty, marzec 2007 r.

WAŻNE
Podpisana między stronami umowa precyzuje miesięczny sposób rozliczania usług zagospodarowania terenów zielonych (strzyżenie trawników, przycinanie drzew i krzewów).

Faktury są wystawiane za prace odebrane na podstawie - spisanego po zatwierdzeniu przez zamawiającego kosztorysu ilościowego i wartościowego wykonanych prac, przedłóżonego przez wykonawcę świadczenia - protokołu odbioru zawierającego datę jego spisania, okres wykonania usługi, wartość netto, brutto oraz podatek. Podpisanie protokołu odbiorczego i wystawienie faktury za wykonanie usług dokonywane jest już w następnym miesiącu, do 5. dnia każdego następnego miesiąca.

W tym przypadku datą wykonania usługi jest 5. dzień każdego następnego miesiąca. Skoro zatem zadeklarowanie podatku należnego powinno zawsze przypadać w dniu fakturowania usługi (jeśli nie jest to usługa szczególna, dla której ustanowiono szczególny moment powstania obowiązku podatkowego), oznacza to, iż w omawianym przypadku będzie to dzień sporządzenia faktury, nigdy zaś wcześniejszy.

Obowiązek podatkowy od usług ciągłych

Istotą usług o charakterze ciągłym jest stałe i powtarzalne zachowanie się osoby zobowiązanej do świadczenia zgodnie z treścią umowy i w okresie, na jaki została ona zawarta. Cechuje je brak możliwości precyzyjnego wyodrębnienia etapów, w jakich są realizowane, tzn. nie sposób dokładnie określić, kiedy część takiej usługi zostaje wykonana. Skoro przy usłudze ciągłej nie jest możliwe stwierdzenie, kiedy jej część została wykonana, więc rozpoznanie obowiązku podatkowego wiąże się zwykle z chwilą wystawienia faktury przez usługodawcę, a nie z częściowym wykonaniem takiej usługi.

Zatem dla określenia chwili powstania obowiązku podatkowego miarodajny jest dzień wystawiania faktury przez kontrahenta świadczącego usługę, natomiast fakt zakończenia danego okresu rozliczeniowego (miesięcznego, kwartalnego, półrocznego czy rocznego) nie ma w tym wypadku zasadniczego znaczenia.

WAŻNE
Obowiązek podatkowy od usług ciągłych powstaje z chwilą wystawienia faktury VAT i dotyczy łącznej wartości usług wykonanych w danym miesiącu, kwartale, półroczu itp. W tym wypadku nie jest zatem istotny moment każdorazowego wykonania usługi w danym miesiącu, kwartale, półroczu itp. Usługami ciągłymi, od których obowiązek podatkowy powstaje nie z chwilą wystawienia faktury VAT, ale na szczególnych (specyficznych) zasadach wskazanych w art. 19 ust. 13 ustawy o VAT są:
  • usługi telekomunikacyjne i radiokomunikacyjne, w zakresie rozprowadzania wody, gospodarki ściekami oraz wywozu i unieszkodliwiania odpadów, usługi sanitarne i pokrewne (energia elektryczna, cieplna i gazowa należy do ciągłych dostaw towarów, a nie do usług ciągłych),
  • usługi transportu osób i ładunków kolejami, taborem samochodowym, statkami pełnomorskimi, środkami transportu żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej, promami, samolotami i śmigłowcami, spedycyjne i przeładunkowe, w portach morskich i handlowych, budowlane i budowlano-montażowe,
  • usługi najmu, dzierżawy, leasingu lub o podobnym charakterze, ochrony osób, ochrony, dozoru i przechowywania mienia, w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego, stałej obsługi prawnej i biurowej,
  • usługi komunikacji miejskiej,
  • usługi drukowania gazet, magazynów, czasopism, książek, nut, map i ulotek,
  • usługi sprzedaży praw lub udzielania licencji i sublicencji, przeniesienia lub cesji praw autorskich, patentów, praw do znaków fabrycznych, handlowych, oddania do używania wspólnego znaku towarowego albo wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego, albo innych pokrewnych praw,
  • usługi, za które są pobierane opłaty określone w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych (czynsze spółdzielcze).

Oznacza to, iż dla ustalenia szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego od ww. usług bez wpływu pozostanie fakt umieszczenia na fakturze VAT z tytułu świadczenia przedmiotowych usług miesiąca i roku sprzedaży, ponieważ obowiązek podatkowy w przypadku ich świadczenia powstanie i tak albo z momentem zapłaty za te usługi, albo z terminem płatności umieszczonym na fakturze lub w umowie.

WAŻNE
Jedynie w razie braku terminu płatności obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wystawienia faktury, powinien on jednak przypadać nie później niż w 7. dniu, licząc od dnia wykonania usługi.

Termin odliczania VAT naliczonego od usług ciągłych

Zasadą jest, iż prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powstaje zasadniczo w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę. Jeżeli odliczenie nie nastąpi w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę, może on obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za następny okres rozliczeniowy.

W przypadku otrzymania przez podatnika faktury z tytułu nabycia usług przed ich wykonaniem (dotyczy to także w dużej mierze usług ciągłych, z pewnymi wyjątkami, o których poniżej) prawo do obniżenia VAT należnego powstaje z chwilą wykonania usługi. Warunek wykonania usług (także ciągłych) nie ma zastosowania tylko do niektórych z nich, dla których przewidziano tzw. szczególny obowiązek podatkowy, tj. określony w art. 19 ust. 13 pkt 1, 2, 4, 7, 9-11 ustawy o VAT, czyli:
  • usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych, w zakresie rozprowadzania wody, w zakresie gospodarki ściekami oraz wywozu i unieszkodliwiania odpadów, sanitarnych i pokrewnych,
  • usług transportu osób i ładunków kolejami, taborem samochodowym, statkami pełnomorskimi, środkami transportu żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej, promami, samolotami i śmigłowcami, spedycyjnych i przeładunkowych, w portach morskich i handlowych, budowlanych lub budowlano-montażowych,
  • usług najmu, dzierżawy, leasingu lub o podobnym charakterze, ochrony osób oraz ochrony, dozoru i przechowywania mienia, w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego oraz stałej obsługi prawnej i biurowej,
  • usług komunikacji miejskiej,
  • usług sprzedaży praw lub udzielania licencji i sublicencji, przeniesienia lub cesji praw autorskich, patentów, praw do znaków fabrycznych, handlowych, oddania do używania wspólnego znaku towarowego albo wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego, albo innych pokrewnych praw,
  • usług, za które są pobierane opłaty określone w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych (czynsze spółdzielcze).
Jeżeli faktura z tytułu świadczenia usług ciągłych innych niż wyżej wymienione zostanie wystawiona z góry (jeszcze przed ich wykonaniem), to prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od nabycia (zakupu) tych usług powstanie tylko i wyłącznie z chwilą ich wykonania.

Jedynym odstępstwem od tej zasady jest przedpłata dokonana na poczet jakichkolwiek usług mających być w przyszłości wykonanymi, potwierdzona fakturą otrzymaną od przyszłego usługodawcy. Wówczas prawo do obniżenia podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał taką fakturę na zaliczkę (przedpłatę, zadatek, ratę), albo w rozliczeniu za następny okres rozliczeniowy (art. 86 ust. 10 i ust. 11 w związku z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o VAT).

WAŻNE
Jeżeli faktura za usługi serwisowania komputerów i oprogramowania, np. programu biurowego lub rachunkowo-księgowego, została wystawiona z góry za cały rok kalendarzowy 2006 w styczniu 2006 r., i nie została w czasie całego 2006 r. wpłacona żadna zaliczka lub należność za ich częściowe wykonanie, to z tytułu nabycia tych usług ciągłych, u nabywcy powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego dopiero w deklaracji VAT-7 za grudzień 2006 r., czyli po całkowitym wykonaniu tych usług.

Gdyby jednak także w styczniu 2006 r. wraz z wystawieniem faktury na te usługi nastąpiła 100-proc. przedpłata, to w deklaracji VAT-7 za styczeń 2006 r. podatnik miałby prawo do odliczenia podatku naliczonego wskazanego w tej fakturze. Także ewentualne okresowe płatności dokonane w trakcie 2006 r. uprawniałyby podatnika do odliczeń. Jeśli następowałyby na koniec każdego kwartału, to w deklaracjach VAT-7 składanych odpowiednio za okres wniesienia tych wpłat, tj. za marzec, czerwiec, wrzesień i grudzień 2006 r., podatnikowi przysługiwałoby odliczenie.

Podstawa prawna
  •  art. 19 ust. 5 i ust. 13, art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b), ust. 10 i ust. 11 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.)

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
Poradnik Małej Firmy
WYBRANY NUMER: 23-24/2007
DATA WYDANIA: 2007-12-24

Interpretacje podatkowe

Nie stanowi kosztu dokształcanie osoby, która nie ma umowy o pracę
Tylko dokumenty papierowe mogą stanowić podstawę zapisu w księdze
Odliczenie VAT z tytułu naprawy powypadkowej leasingowanego samochodu

Pracodawca i pracownik

Jakie obowiązki ma pracodawca wobec telepracownika
Czym charakteryzuje się umowa o pracę na zastępstwo

Aktualności

Aktualności

Podatki i opłaty

Usługi o charakterze ciągłym
Dostawa gruntu z niedokończonym budynkiem a możliwość zastosowania zwolnienia z VAT
Czy do dostawy gruntu z niedokończonym budynkiem można zastosować zwolnienie od VAT? Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu takiej dostawy? Z chwilą gdy zaczęła obowiązywać obecna ustawa o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), czyli od 1
Wewnątrzwspólnotowa dostawa i możliwość zastosowania preferencyjnej stawki VAT
Faktura wystawiana przez agenta

Umowy i inne zobowiązania

Przekształcenie spółki cywilnej w komandytową a forma prowadzonej księgowości
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Polski Jubiler