zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Czy wydatki na reprezentację i reklamę podlegają VAT

Przy rozważaniu tego zagadnienia konieczne jest odwołanie się do poprzedniej ustawy VAT-owskiej z 8 stycznia 1993 r. W obowiązującym wówczas stanie prawnym – do 30 kwietnia 2004 r. – podatnik, który zdecydował się na świadczenie usług oraz przekazanie lub zużycie towarów (zarówno własnej produkcji, jak i zakupionych) na reprezentację albo reklamę, był obowiązany uiścić należny VAT od tych czynności. Wynikało to wprost z art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy, przy czym powstanie obowiązku podatkowego nie było w żaden sposób uzależnione ani od formy, w jakiej czynności te były realizowane, ani od ilości towaru przekazanego na te cele. Ponadto od 2000 r. podatnik, który nie odliczył VAT naliczonego przy nabyciu towarów przeznaczonych na reklamę, korzystał ze zwolnienia przedmiotowego (po spełnieniu warunków – wystawiał z tego tytułu faktury wewnętrzne i rozliczał te czynności w ewidencjach i deklaracjach VAT).
 
Uregulowanie to stwarzało dwa równorzędne sposoby rozliczeń w przypadku przekazania towarów na cele reprezentacji i reklamy, a mianowicie podatnik:
  • mógł odliczyć VAT naliczony przy zakupie towarów, ale wówczas przekazanie podlegało opodatkowaniu według stawki właściwej dla sprzedaży w kraju,
  • nie odliczał VAT naliczonego przy zakupie towarów i przy przekazaniu korzystał ze zwolnienia przedmiotowego od VAT (art. 7 ust. 3 ustawy).
Czynnosci niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem
W nowej regulacji prawnej nie ma odrębnie wymienionego przedmiotu opodatkowania, jakim pod rządami poprzedniej ustawy było przekazanie lub zużycie towarów, a także świadczenie usług na potrzeby reprezentacji albo reklamy. Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535) przy określaniu zakresu opodatkowania nie odwołuje się w ogóle do pojęć „reprezentacja” i „reklama”. Nie oznacza to jednak, że czynności te nie podlegają VAT. Natomiast zakres opodatkowania uległ istotnej zmianie.
 
Co do zasady, w obowiązującym stanie prawnym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:
  • dostawa towarów – rozumiana jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jako właściciel,
  • świadczenie usług – rozumiane jako każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie będzie stanowić ww. dostawy towarów.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy opodatkowaniu tym podatkiem podlega również dostawa towarów, rozumiana jako przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, przede wszystkim darowizny
– jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.
 
Mając na uwadze te przepisy, należałoby stwierdzić, że czynności nieodpłatnego przekazania i zużycia towarów podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy nie są związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, a podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług, które posłużyły tym czynnościom.
 
Dlatego gdy pracodawca przekazuje pracownikowi towary, do czego nie jest zobowiązany przepisami prawa pracy, takie przekazanie uznajemy za niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem.
Należy uwzględnić bezspornie fakt, że wszelkie czynności wykonywane na potrzeby reprezentacji bądź reklamy są z natury związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, gdyż służą zwiększaniu przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Wynika z tego, iż czynności te powinny być wyłączone z dyspozycji art. 7 ust. 2 ustawy.
 
Z pewnością jest to właściwe podejście w razie zużycia towarów w celach reprezentacji i reklamy. Wynika to stąd, że takie zużycie nie jest ani przeniesieniem prawa do rozporządzania towarem jako właściciel, ani przekazaniem (w szczególności darowizną) towarów bez wynagrodzenia w celach innych niż osobiste oraz na cele inne niż związane z prowadzonym przed podatnika przedsiębiorstwem. Nasuwa się więc wniosek, że opodatkowanie VAT nie będzie zależało od faktu przekazania towarów na reprezentację i reklamę, ale od związku, a raczej jego braku, z prowadzoną działalnością.
 
Czynności związane z prowadzonym przedsiębiorstwem
Analiza art. 7 ust. 3 ustawy wskazuje jednak, że stanowisko takie nie jest do końca słuszne, gdyż nie miałoby sensu wprowadzenie przez ustawodawcę tego przepisu. W ust. 3 postanowiono, że ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych prezentów o małej wartości i próbek, jeżeli ich przekazanie (wręczenie) wiązało się bezpośrednio z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem.
 
Wyłączenie to wskazuje, że – zgodnie z wolą ustawodawcy – opodatkowaniu według art. 7 ust. 2 ustawy podlega wydanie towarów nie tylko w przypadku, gdy nie jest związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, ale również wtedy, gdy związek ten istnieje, ale po przekroczeniu ustalonego limitu. Należy więc postawić pytanie: czy przekroczenie tego limitu będzie powodować obowiązek naliczenia VAT?
 
Ustawodawca w art. 7 ust. 4 ustawy określił limity, które pozwalają na sprecyzowanie, kiedy mamy do czynienia z prezentem o małej wartości. Ustalenie limitu, do którego podatnik nie nalicza VAT, może sugerować, że przekroczenie go może taki obowiązek powodować, nie ma bowiem jednoznacznego stwierdzenia w tej kwestii.
Stosownie do art. 7 ust. 4 ustawy za prezenty o małej wartości ustawodawca uznaje przekazywane (wręczane) przez podatnika jednej osobie towary o łącznej wartości nieprzekraczającej w jednym roku podatkowym 50 zł, pod warunkiem że łączna wartość prezentów w roku podatkowym nie przekroczy 0,125 proc. wartości sprzedaży opodatkowanej w poprzednim roku podatkowym. Określono także limity dla podatnika, który nie prowadził działalności przez cały rok lub nie prowadził jej w ogóle.
 
Można więc stwierdzić, że wszystko, co będzie dotyczyło prezentów i próbek poza ustalonymi limitami, należy opodatkować VAT, jako przekazanie towarów na cele reprezentacji i reklamy, pod warunkiem że będzie się bezpośrednio wiązało z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem.
 
Z kolei – według art. 7 ust. 7 ustawy – przez próbkę rozumie się najmniejszą ilość towaru pobranego z dużej partii, która zachowuje skład oraz wszystkie właściwości fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne lub biologiczne towaru, przy czym ilość lub wartość przekazywanych (wręczanych) przez podatnika próbek nie wskazuje na działanie mające charakter handlowy (za próbkę można zatem uznać niewielkie ilości na przykład kosmetyków dołączanych bardzo często do czasopism).
W odniesieniu do próbek ustawa nie wprowadza ograniczających limitów ich przekazania na reprezentację i reklamę, określa jednak, że ich ilość i wartość nie mogą wskazywać na handlowy charakter przekazania. Ponieważ przesłanki te muszą być spełnione łącznie, ich niespełnienie automatycznie powoduje konieczność naliczenia VAT na zasadach ogólnych. Innymi słowy, skoro nie występuje opodatkowanie VAT w stosunku do określonego limitu przekazywanych prezentów o małej wartości i próbek, jeżeli ich przekazanie (wręczenie) będzie się wiązać bezpośrednio z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, to należy uznać, iż wszystko, co będzie dotyczyć przekazanych bez wynagrodzenia – w formie prezentów –  przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, poza ustalonymi limitami i niemających statusu próbek, wiążące się bezpośrednio z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, jeśli przysługiwało mu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od tych czynności, w całości lub części – objęte będzie opodatkowaniem VAT.
 
Opodatkowaniu VAT podlega dostawa na potrzeby reprezentacji i reklamy, w ramach której następuje przekazanie towarów w formie prezentów przekraczających małą wartość oraz niemających statusu próbek, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony1.
 
W ustawie nie określono, czy limit w wysokości 50 zł jest wielkością netto, czy brutto. Jeżeli jednak kwota ta dotyczy prezentów, których przekazanie nie stanowi dostawy towarów, a zatem jest wyłączone z opodatkowania VAT, należy – zdaniem autora – uznać, że kwota 50 zł nie powinna obejmować podatku (wartość netto). Ponadto warto rozważyć, czy warunek ograniczający wartość przekazywanego prezentu dla jednej osoby do 50 zł w roku podatkowym może być traktowany jako wydanie jednorazowego prezentu do tej wartości. Zdaniem autora takie działanie nie znajduje żadnego oparcia w przepisach, podatnik nie ma bowiem obowiązku ewidencjonowania takiego wydania w zakresie osoby, na której rzecz wydanie następuje. W praktyce wyłącza to możliwość kontrolowania przez organ podatkowy czy samego podatnika, ile towarów zostało np. przekazanych w ramach promocji jednej osobie.
 
Niepodleganie opodatkowaniu tych czynności nie powoduje negatywnych skutków po stronie podatku naliczonego. Wynika to wprost z art. 86 ust. 8 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą czynności, o których mowa w art. 7 ust. 3–7 (przekazywanie prezentów o małej wartości i próbek). Inaczej rzecz ujmując, brak konieczności naliczenia podatku należnego pozostaje bez wpływu na odliczenie podatku naliczonego. Opisywane wydanie towarów nie będzie w ogóle wykazywane w ewidencji po stronie sprzedaży.
 
Podsumowując: ustawodawca uzależnia wyłączenie opodatkowania od istnienia związku między wręczeniem towarów a prowadzeniem przez podatnika przedsiębiorstwa, przy czym związek ten musi być bezpośredni. A contrario brak bezpośredniego związku spowoduje, że podatnik będzie obowiązany taką czynność opodatkować VAT, chyba że nie może odliczyć VAT naliczonego związanego z dokonanymi wydatkami.
 
Nieodpłatne świadczenie usług
Według art. 8 ust. 2 ustawy opodatkowaniu będzie podlegać nieodpłatne świadczenie usług (traktowane jako odpłatne), niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie będą związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części.
 
Uwzględniając tę definicję, należy uznać, że świadczenie usług na potrzeby reprezentacji i reklamy nie podlega obecnie opodatkowaniu VAT. Wynika to stąd, że świadczenie usług na cele reprezentacji i reklamy jako dokonywane na rzecz samego podatnika, nie jest rodzajem nieodpłatnego świadczenia usług niezwiązanym z prowadzonym przedsiębiorstwem. Jak wskazano wcześniej, istotny jest tutaj fakt, iż chodzi o takie świadczenie usług, którego cel nie jest związany z prowadzonym przedsiębiorstwem. Oznacza to, że sam ustawodawca położył nacisk na cel świadczonej usługi, trudno zaś kwestionować stanowisko, iż świadczenie usług na potrzeby reprezentacji i reklamy jest związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem.
Konrad Michalski
1 J. Zubrzycki, Leksykon VAT 2004, Wydawnictwo Unimex, s. 67.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Polski Jubiler